Ubiór i ekwipunek

Ubiór turysty górskiego musi być wygodny, mocny i funkcjonalny, skutecznie chronić przed wiatrem, deszczem i chłodem. W dzisiejszych czasach skompletowanie odpowiedniego ekwipunku nie stwarza problemu, jedyną przeszkodę stanowią względy finansowe - za cały zestaw trzeba zapłacić co najmniej 1000 zł. Po prostu rzeczy dobrej jakości żyją dłużej i zapewniają większą wygodę. Cechuje je też większa niezawodność. Nie oznacza to jednak, że tradycyjny ubiór nadaje się wyłącznie do lamusa - bawełniana koszula, wełniane skarpety, porządne skórzane buty lub impregnowana kurtka ortalionowa są dobre i sprawdzone. W skład idealnego zestawu wchodzi koszulka z tkaniny przeciwpotnej typu chlorofbir, thermowear lub polarflis (jest zawsze sucha, komfortowa dla ciała i, co najważniejsze, oddycha), cieplejsza kurtka lub bluza z polaru (polarlight, polarwear, polarplus), a na to anorak lub kurtka z goreteksu czy sympateksu, chroniąca skutecznie przed wiatrem i deszczem. Tkaniny w rodzaju goreteksu charakteryzują się niezwykłymi właściwościami: oddychają i nie przepuszczają deszczu i wiatru. Doświadczenie wielu pokoleń pokazało, że w górach najlepiej zdaje egzamin ubranie wielowarstwowe. Umożliwia ono bowiem łatwe dostosowywanie grubości odzienia do warunków zewnętrznych. Jest poza tym cieplejsze od swojego jednowarstwowego odpowiednika, gdyż zatrzymuje między poszczególnymi warstwami powietrze, które - jak wiadomo - jest dobrym izolatorem termicznym.

Obuwie należy do najważniejszych składników ekwipunku, na butach nie warto oszczędzać, gdyż nieodpowiednio dobrane mogą zniweczyć najpiękniejsze górskie plany, a nawet spowodować groźną kontuzję. Po za tym porządne buty wystarczają na kilka sezonów. Nowe buty trzeba rozchodzić. Najlepiej w warunkach górskich. Na krótkich wycieczkach. Inne stosuje się do turystyki letniej, inne do turystyki zimowej, jeszcze inne do wspinaczki czy do skialpinizmu lub paralotniarstwa. Wszystkie wymienione rodzaje obuwia, z wyjątkiem butów do ekstremalnej wspinaczki letniej, powinny być wygodne, trzymać nogę w kostce i osłaniać kostkę przed ostrymi krawędziami kamieni oraz jak najlepiej chronić skarpety przed przemakaniem. W przypadku gdy ma się buty z membraną zaleca się używanie skarpetek z materiałów oddychających lub wełnianych. Przed wycieczkami w góry należy krótko obcinać paznokcie u nóg. Schodząc w dół, stopa przesuwa się do czubka buta i często w niego uderza, a zbyt długie paznokcie przy uderzeniu w but powodują ból. Jeśli pragniemy uprawiać turystykę poza sezonem, warto sprawić sobie obuwie z kordury zawierające warstwę z goreteksu. Do butów tych można zawsze zamocować raki wyposażone w paski do przypinania.

Plecak powinien być przede wszystkim wygodny i nie krępować ruchów. Dobry, wygodny plecak tak jak i buty powoduje, że chodzenie po górach jest przyjemne i komfortowe. Nie ma nic gorszego od krępującego ruchy, cisnącego plecaka z wrzynającymi się paskami. Nowoczesne plecaki anatomiczne są na pewno godne polecenia na tatrzańską wędrówkę. Posiadają specjalnie wyprofilowane plecy oraz kilka pożytecznych pasków: pas biodrowy przenosi 30% ciężaru, a dzięki ściągaczom pasa ramiennego plecak lepiej się układa przy podejściu lub schodzeniu. Plecaki z zewnętrznym aluminiowym stelażem są w warunkach tatrzańskich kłopotliwe, gdyż ograniczają zakres ruchów rąk i nieprzyjemnie zahaczają się w trudniejszych momentach. Ważne w plecaku są również łatwo dostępne kieszenie, do których można włożyć często używane przedmioty takie jak np. butelka z wodą. W górach często się po nią sięga i lepiej aby była pod ręką a nie schowana gdzieś głęboko w plecaku. Warto zwrócić uwagę, żeby przy pakowaniu najcięższe rzeczy umieszczać w środku ciężkości plecaka oraz by najpotrzebniejsze rzeczy (np. wiatrówka, sweter) były na wierzchu i pod ręką. Warto też zabezpieczyć rzeczy noszone w plecaku przed przemoknięciem. Można do tego celu wykorzystać worki foliowe. Najlepszym jednak rozwiązaniem jest zakup pokrowca przeciwdeszczowego (raincover) na plecak.

Niezbędny w czasie dłuższych wypraw jest przewodnik lub mapa. Pozwoli to zawsze być zorientowanym gdzie jesteśmy. Dobra mapa zawiera schemat szlaków, czasy przejść, zasięg telefonów komórkowych, położenie schronisk oraz trudności szlaków.

W warunkach zimowych przydatne, a czasami konieczne są raki oraz czekan. Ponadto o każdej porze roku mogą się przydać składane kijki narciarskie. Moda na nie przywędrowała ostatnio do nas z Alp. Kijki w znaczący sposób ułatwiają długie podejścia i strome zejścia oraz, jak to wykazały specjalne obliczenia, znacznie odciążają kończyny dolne i kręgosłup (ok. 5 kg w ciągu minuty). W zimie kijki mogą oddać oczywiście nieocenione usługi w czasie torowania drogi w kopnym śniegu.

Latarka również jest przydatnym wyposażeniem, ponieważ w górach szybko zapada zmrok. Czołówka jest latarką wygodniejszą w użyciu od typowej, gdyż nosi się ją osadzoną na głowie nad czołem, mając tym samym wolne ręce. Ponadto oświetla się nią zawsze to miejsce, na które się patrzy.

Zawsze powinno się mieć przy sobie apteczkę. Jeśli chodzi się w grupie to chociaż jedna osoba powinna ją mieć ze sobą. W apteczce warto mieć:

Nie wymienione dotąd inne przydatne drobiazgi to: kompas, okulary przeciwsłoneczne, manierka i gwizdek (pomyśl, jak długo można krzyczeć, a jak długo gwizdać).