Tatry Zachodnie

Tatry Zachodnie - największa część Tatr położona w Polsce i na Słowacji, między Huciańską Przełęczą a przełęczą Liliowe, która graniczy z Tatrami Wysokimi. Tatry Zachodnie zajmują obszar około 396 km2 czyli niemal dokładnie połowę obszaru całych Tatr. 25% powierzchni Tatr Zachodnich znajduje się w Polsce, reszta na Słowacji. W linii prostej odległość między obiema przełęczami wynosi ok. 29 kilometrów, rzeczywista długość całej grani Tatr Zachodnich wynosi 42 km. Po polskiej stronie granica między Tatrami Wysokimi i Tatrami Zachodnimi ciągnie się dnem Doliny Gąsienicowej i Doliny Suchej Wody.

Dawniej Tatry Zachodnie nazywane były Halami Liptowskimi lub Halami Liptowsko-Orawskimi. Od dawna wykorzystywane były jako pastwiska, początkowo przez Wołochów, którzy w Karpatach wprowadzili na szczytach gór pasterstwo, później przez miejscową góralską ludność. Już w XVI w. mieszkańcy okolicznych miejscowości otrzymywali od królów polskich prawo do wypasu i karczowania polan. Powstały liczne hale. Na polanach stały szałasy, bacówki i inne zabudowania. Z czasem liczba wypasanych tutaj owiec i bydła tak wzrosła, że hale nie wystarczały, wypasano również na stokach gór, w żlebach i w lesie. Stało się to niebezpieczne dla Tatr - owce i bydło niszczyło tatrzańską roślinność, w tym bardzo rzadkie gatunki roślin, powodowały erozję stoków, górale kłusowali tępiąc kozice, świstaki i inne zwierzęta. Po powstaniu TPN zniesiono wypas na większości hal, utrzymał się jeszcze tzw. kulturowy wypas na niektórych tylko polanach. Oprócz pozytywnych skutków ma to jednak również skutki ujemne - hale zarastają lasem ze szkodą dla atrakcyjności widokowej oraz ginie ich roślinność.

W Tatrach Zachodnich od dawna, bo już od XV w. istniało górnictwo i hutnictwo. Początkowo poszukiwano tutaj rud srebra i miedzi (np. pod Ornakiem, później żelaza. Na polanie Stare Kościeliska i Huciska istniały huty przetapiające rudę żelaza. Góry przecięte zostały drogami do zwożenia tych rud, tzw. zwanymi hawiarskimi drogami. Później rudy przewożono do huty w Kuźnicach tzw. drogą pod reglami. Na potrzeby hut wycięto w Tatrach znaczne ilości lasu, szczególnie bukowego.

W licznych jaskiniach Tatr Zachodnich podobno ukrywali się zbójnicy, faktycznie jednak były one penetrowane głównie przez poszukiwaczy skarbów rzekomo ukrytych w nich przez zbójników. Świadczą o tym pozostawione przez nich znaki (naliczono 52 takie miejsca w jaskiniach i na turniach, wszystkie w T. Zachodnich). Obecnie rozgałęzione i długie korytarze jaskiń są terenem badań speleologów.

Najwyższe szczyty Tatr Zachodnich:
Bystra - 2248 m n.p.m.
Raczkowa Czuba - 2194 m n.p.m.
Baraniec - 2184 m n.p.m.
Banówka - 2178 m n.p.m.
Starorobociański Wierch - 2176 m n.p.m.
Pachola - 2166 m n.p.m.
Wołowiec - 2064 m n.p.m.